Ile prądu zużywa telewizor kluczowe informacje o kosztach i oszczędnościach
- Od 1 marca 2021 roku obowiązują nowe etykiety energetyczne w skali A-G, gdzie obecnie najlepsze telewizory osiągają klasy D lub E, a wyższe klasy są zarezerwowane na przyszłość.
- Zużycie prądu jest silnie uzależnione od technologii (LED/LCD zazwyczaj najbardziej energooszczędne, OLED zmienne, plazmowe bardzo energochłonne) oraz przekątnej ekranu, która ma kluczowy wpływ na pobór energii.
- Oglądanie treści w trybie HDR znacząco zwiększa zużycie prądu (o 50-80%) z powodu konieczności generowania wyższej jasności.
- Tryb czuwania (stand-by) w nowych telewizorach pobiera do 0,5 W, ale starsze modele mogą zużywać znacznie więcej, generując niepotrzebne koszty w skali roku.
- Średnia cena 1 kWh w Polsce wynosi około 1,15-1,35 zł. Roczny koszt można obliczyć prostym wzorem: (Moc TV w kW) x (liczba godzin dziennie) x 365 x (cena za 1 kWh w zł).
Dlaczego rachunek za prąd telewizora może Cię zaskoczyć?
Zapewne zauważyłeś nowe etykiety energetyczne na sprzętach elektronicznych. Od 1 marca 2021 roku w Unii Europejskiej, w tym w Polsce, obowiązuje nowa skala A-G. Wiele osób może być zaskoczonych, widząc, że nawet najnowsze i najbardziej wydajne telewizory mają obecnie klasy D lub E. To nie błąd! Klasy A, B i C zostały zarezerwowane na przyszłość, dla jeszcze bardziej innowacyjnych technologii. To oznacza, że telewizor o klasie D lub E jest obecnie bardzo dobrym wyborem pod względem efektywności energetycznej, mimo że intuicyjnie mogłoby się wydawać inaczej.
Jednocześnie, w Polsce obserwujemy dynamiczny wzrost cen energii elektrycznej. Średnia cena 1 kWh w taryfie G11, którą większość z nas ma w domach, wraz z opłatami dystrybucyjnymi i podatkami, oscyluje obecnie w przedziale od 1,15 zł do nawet 1,35 zł. To sprawia, że każdy wat pobrany przez nasze urządzenia ma realne przełożenie na domowy budżet. Zrozumienie, ile prądu zużywa telewizor i jak możemy to zużycie zoptymalizować, staje się więc nie tylko kwestią ekologii, ale przede wszystkim ekonomii.
Ile prądu zużywa Twój telewizor? Rozkładamy to na czynniki pierwsze
Jednym z najbardziej oczywistych, ale często niedocenianych czynników wpływających na zużycie energii, jest przekątna ekranu. Im większy telewizor, tym więcej energii potrzebuje do podświetlenia i wyświetlania obrazu. To nie jest liniowa zależność zużycie rośnie niemal wykładniczo wraz z rozmiarem. Na przykład, 65-calowy telewizor z tej samej serii może zużywać o 30-50% więcej prądu niż jego 55-calowy odpowiednik. Warto mieć to na uwadze, wybierając rozmiar dopasowany do naszych realnych potrzeb i możliwości.
Różne technologie wyświetlania mają również zróżnicowany apetyt na energię:
- Telewizory LED/LCD: To najpopularniejsza technologia i zazwyczaj najbardziej energooszczędna w przeliczeniu na cal. 55-calowy model LED w trybie SDR (Standard Dynamic Range) może zużywać od 50 W do 90 W.
- Telewizory QLED: Będące w zasadzie ulepszonymi telewizorami LCD z warstwą kropek kwantowych, charakteryzują się zużyciem bardzo zbliżonym do standardowych LED-ów, choć często nieco wyższym ze względu na możliwość osiągania większej jasności.
- Telewizory OLED: Ich zużycie prądu jest bardzo specyficzne i zależy od wyświetlanego obrazu. Ponieważ każdy piksel emituje własne światło i może być całkowicie wyłączony, ciemne sceny zużywają znacznie mniej energii niż jasne. Średnie zużycie dla 55-calowego modelu to około 80-120 W.
- Telewizory plazmowe: Choć technologia ta została wycofana z rynku, wiele osób nadal posiada takie odbiorniki. Plazmy były znane z bardzo wysokiego zużycia energii, często przekraczającego 200-300 W dla 50-calowych modeli.
Kolejnym aspektem, który znacząco wpływa na zużycie prądu, jest oglądanie treści w trybie HDR (High Dynamic Range). Aby wyświetlić obraz o znacznie większej rozpiętości tonalnej i jasności, telewizor musi pracować na wyższych obrotach, co skutkuje zwiększeniem poboru prądu nawet o 50-80% w porównaniu do trybu SDR. Właśnie dlatego na nowych etykietach energetycznych znajdziesz osobne wartości zużycia dla trybu SDR i HDR to kluczowa informacja, którą warto wziąć pod uwagę.
Nie możemy zapomnieć o trybie czuwania, czyli popularnym "stand-by". Zgodnie z regulacjami UE, nowe telewizory w tym trybie nie powinny pobierać więcej niż 0,5 W. Jednak starsze modele mogą zużywać znacznie więcej, nawet do kilku watów. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się to niewiele, w skali roku te "niewidzialne" waty generują stały, niepotrzebny koszt, który sumuje się do kilkudziesięciu złotych rocznie. Warto o tym pamiętać!
Przeczytaj również: 20-letnia lodówka: ukryte koszty prądu. Czy warto ją wymienić?
Jak w 3 krokach obliczyć koszt oglądania telewizji?
Zacznijmy od podstaw. Aby obliczyć zużycie prądu, musisz znać moc swojego telewizora, wyrażoną w watach (W). Tę informację znajdziesz zazwyczaj na etykiecie energetycznej urządzenia, w instrukcji obsługi lub na stronie internetowej producenta. Zwróć uwagę na wartości dla trybu SDR, a jeśli często oglądasz HDR, również na tę wartość.
Kolejny krok to przeliczenie watów na kilowaty (kW), a następnie na kilowatogodziny (kWh). Rachunki za prąd rozliczane są właśnie w kWh. Przelicznik jest prosty: 1000 W = 1 kW. Czyli, jeśli Twój telewizor ma moc 70 W, to jest to 0,07 kW (70 / 1000). Kilowatogodzina to jednostka energii odpowiadająca pracy urządzenia o mocy 1 kW przez jedną godzinę.Teraz możemy przejść do pełnego wzoru na roczny koszt użytkowania telewizora: (Moc TV w kW) x (liczba godzin dziennie) x 365 (dni w roku) x (cena za 1 kWh w zł). Weźmy przykład: 55-calowy telewizor LED o mocy 70 W (czyli 0,07 kW), używany 4 godziny dziennie, przy średniej cenie prądu 1,25 zł/kWh. Obliczenie wygląda tak: 0,07 kW * 4 h * 365 dni * 1,25 zł/kWh = 127,75 zł rocznie. Jak widzisz, to całkiem konkretna kwota, która może skłonić do refleksji.
Porównanie zużycia prądu: konkretne liczby dla popularnych rozmiarów
Przygotowałem dla Ciebie tabelę, która przedstawia orientacyjne zużycie prądu i roczne koszty dla telewizorów o różnych przekątnych ekranu, bazując na średniej cenie prądu 1,25 zł/kWh i założeniu 4 godzin oglądania dziennie w trybie SDR.
| Rozmiar telewizora | Orientacyjne zużycie prądu (W) i roczny koszt (zł) dla SDR |
|---|---|
| Telewizory 32-43 cale | 40-60 W, roczny koszt ok. 73-109 zł |
| Telewizory 55 cali | 50-90 W, roczny koszt ok. 91-164 zł |
| Telewizory 65 cali i większe | 80-150 W, roczny koszt ok. 146-274 zł |
Pamiętaj, że są to wartości szacunkowe. Rzeczywiste zużycie może się różnić w zależności od konkretnego modelu, technologii panelu, ustawień obrazu oraz rodzaju wyświetlanych treści.
5 sprawdzonych sposobów na obniżenie zużycia prądu przez telewizor
Większość nowoczesnych telewizorów oferuje tryby "Eko" lub podobne ustawienia oszczędzania energii. Aktywując je, telewizor automatycznie dostosowuje jasność podświetlenia i inne parametry obrazu do warunków oświetleniowych w pomieszczeniu. To świetny sposób na oszczędności, zwłaszcza gdy oglądasz telewizję w mniej oświetlonych pomieszczeniach, gdzie pełna jasność ekranu nie jest potrzebna.
Jasność podświetlenia to jeden z głównych "pożeraczy" energii. Wiele telewizorów domyślnie ustawionych jest na bardzo wysoką jasność, co nie zawsze jest komfortowe dla oczu, a na pewno nie jest oszczędne. Ręczne dostosowanie jasności do komfortowego poziomu, szczególnie w ciemniejszych pomieszczeniach, to prosty, ale niezwykle skuteczny sposób na realne obniżenie zużycia prądu. Eksperymentuj z ustawieniami, aby znaleźć idealny balans między jakością obrazu a oszczędnością.
Twój telewizor prawdopodobnie ma wiele funkcji, z których nie korzystasz na co dzień. Mowa tu o "szybkim uruchamianiu" (quick start), które utrzymuje telewizor w stanie gotowości do natychmiastowego włączenia, czy o funkcjach sieciowych działających w trybie czuwania. Wyłączając te opcje w ustawieniach, możesz zredukować pobór energii w tle, nawet gdy telewizor wydaje się być wyłączony.
Najbardziej radykalnym, ale i najskuteczniejszym sposobem na wyeliminowanie zużycia prądu w trybie czuwania jest całkowite odcięcie zasilania. Listwy zasilające z wyłącznikiem to doskonałe rozwiązanie. Podłączając do niej telewizor i inne urządzenia RTV, możesz jednym kliknięciem całkowicie odciąć je od prądu, eliminując wszelkie ukryte koszty. To szczególnie przydatne, gdy wyjeżdżasz na dłużej.
Jak już wspominałem, treści w trybie HDR zużywają znacznie więcej energii. Jeśli masz wybór i różnica wizualna między SDR a HDR nie jest dla Ciebie kluczowa w danym momencie, wybieraj treści w trybie SDR. To prosty sposób na zaoszczędzenie energii, zwłaszcza przy codziennym oglądaniu programów, gdzie pełna paleta barw i jasność HDR nie są niezbędne do pełnego doświadczenia.
Czy nowy, energooszczędny telewizor to inwestycja, która się zwraca?
Wielu z nas zastanawia się, czy wymiana starego telewizora na nowy, bardziej energooszczędny model ma sens finansowy. Moje doświadczenie pokazuje, że często tak. Starsze telewizory, zwłaszcza plazmowe lub wczesne modele LCD z nieefektywnym podświetleniem, potrafiły zużywać kilkukrotnie więcej energii niż współczesne urządzenia o tej samej przekątnej. Jeśli posiadasz taki "prądożerny" sprzęt, oblicz potencjalne oszczędności roczne na rachunkach za prąd i porównaj je z kosztem zakupu nowego telewizora. W wielu przypadkach okaże się, że inwestycja w nowoczesny, energooszczędny model zwróci się w ciągu kilku lat, a dodatkowo zyskasz lepszą jakość obrazu i nowe funkcje.Przy zakupie nowego odbiornika zawsze zwracaj uwagę na etykietę energetyczną. Pamiętaj o nowej skali A-G i o tym, że obecnie klasy D lub E to bardzo dobre wyniki. Nie sugeruj się jedynie literką, ale sprawdź konkretne wartości zużycia prądu podane w watach (W) dla trybu SDR i HDR. Porównaj te dane między różnymi modelami i producentami. Wybierając świadomie, inwestujesz nie tylko w lepsze wrażenia z oglądania, ale także w niższe rachunki za prąd i długoterminowe oszczędności dla Twojego portfela.
